تشخیص چرم طبیعی از مصنوعی: ۷ روش ساده پیش از خرید
چطور چرم طبیعی را از چرم مصنوعی و بازیافتی تشخیص دهیم؟ بررسی منافذ، لبه، پشت چرم، بو و حس دست، و آشنایی با چرم تمام‌دانه، رودانه و اسپلیت.
تحریریه کیف و چمدان کریمی۴ دقیقه مطالعه
«چرم طبیعی» شاید پرتکرارترین عبارت در توضیح کیف‌ها و کمربندها باشد، ولی همه محصولاتی که چنین برچسبی دارند واقعاً از پوست حیوان ساخته نشده‌اند. خبر خوب این است که با کمی دقت، بیشتر وقت‌ها می‌شود چرم طبیعی را از مصنوعی تشخیص داد. در این مطلب روش‌هایی را می‌گوییم که بدون ابزار خاص، هنگام خرید حضوری یا تحویل سفارش اینترنتی به کارتان می‌آیند.
چرم طبیعی و مصنوعی چه فرقی دارند؟
چرم طبیعی از پوست حیوان (در ایران بیشتر گاو، گوسفند و بز) به دست می‌آید که در فرایند دباغی ماندگار شده است. ساختارش از الیاف درهم‌تنیده تشکیل شده، تا حدی هوا را عبور می‌دهد و با گذر زمان رنگ و حالت تازه‌ای پیدا می‌کند که به آن «پتینه» می‌گویند.
چرم مصنوعی معمولاً یک لایه پارچه است که رویش پوششی از پلی‌اورتان (PU) یا پی‌وی‌سی (PVC) کشیده‌اند و نقش چرم روی آن زده‌اند. بین این دو، چرم ترکیبی یا بازیافتی (Bonded Leather) هم هست که از خرده‌های چرم و چسب ساخته می‌شود و دوام چرم یکپارچه را ندارد.
چرم مصنوعی لزوماً «بد» نیست؛ سبک‌تر و ارزان‌تر است و برای بعضی کاربردها انتخاب منطقی است. مشکل وقتی است که به‌جای چرم طبیعی و با قیمت آن فروخته شود.
۱. به منافذ و نقش سطح دقت کنید
روی چرم طبیعی منافذ ریزی هست که اندازه و پراکندگی‌شان یکسان نیست. چین‌های ریز، رگه‌ها و حتی جای خراش‌های قدیمی پوست حیوان هم ممکن است دیده شود. در چرم مصنوعی، نقش سطح معمولاً یک الگوی تکراری و یکدست است؛ اگر چند قسمت از محصول را کنار هم ببینید، تکرار الگو را تشخیص می‌دهید.
البته بعضی چرم‌های طبیعی را برای یکدست شدن پرس و نقش‌دار می‌کنند؛ پس این روش را در کنار روش‌های بعدی به کار ببرید.
۲. لبه و برش چرم را ببینید
اگر لبه چرم پیدا است، از نزدیک نگاهش کنید. لبه چرم طبیعی از الیاف فشرده تشکیل شده و ظاهری کمی نمدی دارد. در چرم مصنوعی معمولاً دو لایه جدا را می‌بینید: یک لایه براق پلاستیکی و زیرش پارچه یا اسفنج.
در کیف‌های خوش‌ساخت لبه‌ها اغلب با رنگ مخصوص لبه پوشانده می‌شوند؛ در این صورت به برش‌های داخلی، لبه جیب‌ها یا محل اتصال بند نگاه کنید.
۳. پشت چرم را نگاه کنید
پشت چرم طبیعی (اگر آستر نداشته باشد) حالتی پرزدار و جیرمانند دارد. پشت چرم مصنوعی معمولاً یک پارچه بافته‌شده یا توری یکنواخت است. در کیف‌هایی که آستر دارند، داخل جیب‌های بی‌آستر یا زیر زبانه‌ها را بررسی کنید.
۴. بو کنید
چرم طبیعی بوی مخصوص و آشنایی دارد. چرم مصنوعی اغلب بوی پلاستیک یا مواد شیمیایی می‌دهد. این روش به‌تنهایی قطعی نیست، چون بعضی محصولات را با اسپری بوی چرم عرضه می‌کنند، ولی در کنار روش‌های دیگر نشانه خوبی است.
۵. لمس کنید و کمی خم کنید
چرم طبیعی در دست گرم می‌شود و حس زنده‌ای دارد؛ چرم مصنوعی معمولاً خنک‌تر و «پلاستیکی‌تر» است. انگشت‌تان را روی سطح فشار دهید یا گوشه‌ای را کمی خم کنید: چرم طبیعی چین‌های ریز و نامنظم می‌خورد و رنگش در محل خم‌شدن کمی تغییر می‌کند، در حالی که چرم مصنوعی بیشتر حالت ارتجاعی دارد و سریع و یکدست به حالت اول برمی‌گردد.
۶. آزمایش قطره آب؛ با احتیاط
یک قطره کوچک آب روی گوشه‌ای پنهان بگذارید. چرم طبیعی بدون پوشش (مثل بعضی چرم‌های دباغی گیاهی) کمی آب را جذب می‌کند و برای لحظه‌ای تیره‌تر می‌شود؛ روی چرم مصنوعی آب فقط سر می‌خورد. اما بسیاری از چرم‌های طبیعی هم پوشش محافظ دارند و آب را جذب نمی‌کنند؛ پس جذب نشدن آب دلیل مصنوعی بودن نیست. این آزمایش را فقط با اجازه فروشنده و روی جای نامحسوس انجام دهید.
۷. به قیمت و توضیحات فروشنده توجه کنید
چرم طبیعی ماده اولیه گرانی است. اگر قیمت محصولی «چرم طبیعی» به‌طرز عجیبی پایین‌تر از بازار است، دلیلش را بپرسید. از فروشنده صریح بپرسید نوع چرم چیست، از چه حیوانی است و آیا ضمانت اصالت دارد. فروشنده‌ای که به جنس کارش مطمئن است، از این سؤال‌ها استقبال می‌کند.
آزمایش سوزاندن را انجام ندهید
در بعضی توصیه‌ها گفته می‌شود گوشه چرم را با فندک بسوزانید. این کار محصول را خراب می‌کند، برای چرم‌هایی که پوشش یا رنگ دارند نتیجه قابل اعتمادی نمی‌دهد و ایمن هم نیست. روش‌های بالا بدون آسیب به کالا، اطلاعات کافی به شما می‌دهند.
انواع چرم طبیعی: تمام‌دانه، رودانه و اسپلیت
حتی وقتی مطمئن شدید چرم طبیعی است، کیفیت‌ها با هم فرق دارند:
- تمام‌دانه (Full Grain): لایه رویی پوست بدون سمباده‌زدن؛ نقش و منافذ طبیعی‌اش باقی است. محکم‌ترین نوع است و با گذر زمان زیباتر می‌شود.
- رودانه (Top Grain): لایه رویی را کمی سمباده می‌زنند تا یکدست‌تر شود. ظاهری صاف‌تر دارد و همچنان باکیفیت است.
- اسپلیت (Split): لایه‌های زیرین پوست که معمولاً به شکل جیر یا با پوشش رویی عرضه می‌شود. دوامش از دو نوع قبل کمتر است.
جمع‌بندی
هیچ‌کدام از این روش‌ها به‌تنهایی صددرصد قطعی نیست، ولی وقتی چند نشانه با هم جور باشند، با اطمینان خوبی می‌توانید تشخیص بدهید. پیش از خرید، سطح، لبه، پشت چرم، بو و حس دست را با هم بسنجید و از فروشنده درباره جنس دقیق بپرسید. وقتی هم کیف چرم مناسب‌تان را خریدید، با این راهنمای نگهداری سال‌ها نو نگهش دارید.
برای دیدن کیف‌ها و اکسسوری‌های چرمی سری به کیف زنانه، کیف مردانه و کیف پول و جاکارتی بزنید.
